SEO Lüğəti & Dokumentasiya
Rəqəmsal marketinq, texniki SEO, e-ticarət və axtarış motoru optimizasiyası terminlərinin geniş izahlı lüğəti.
Əsas SEO & Axtarış Termləri
40 TerminSEO (Search Engine Optimization)
Veb saytın Google, Bing və digər axtarış motorlarında orqanik (ödənişsiz) axtarış nəticələrində daha yuxarı sıralarda görünməsi üçün həyata keçirilən texniki, məzmun və nüfuz optimizasiyası proseslərinin məcmusudur.
SERP (Search Engine Results Page)
İstifadəçinin axtarış motorunda hər hansı bir sorğunu yazdıqdan sonra qarşısına çıxan nəticələr səhifəsidir. SERP-də orqanik nəticələr, reklamlar (Google Ads), xəritələr və Rich Snippets yer alır.
SERP Strukturu = [Sponsorlu Reklamlar] + [Rich Snippet / AI Overview] + [Orqanik Sıralama (1-10)]
Search Engine (Axtarış Motoru)
İnternetdəki məlumatları indeksləyən və istifadəçi sorğularına ən uyğun nəticələri təqdim edən proqram təminatıdır (Məsələn: Google, Bing, Yandex, DuckDuckGo).
Organic Traffic (Orqanik Trafik)
Axtarış motoru nəticələrindən reklamsız (ödənişsiz) kliklər vasitəsilə veb saytınıza gələn ziyarətçi axınıdır.
Paid Traffic (Ödənişli Trafik)
Google Ads, Yandex Direct kimi reklam platformaları vasitəsilə ödəniş qarşılığında sayta gətirilən keçidlərdir.
Search Intent (Axtarış Niyyəti)
İstifadəçinin axtarış motorunda açar sözü yazarkən əsas məqsədidir. 4 əsas növü var: Informational (Məlumatlılıq), Navigational (Yönləndirici), Commercial (Müqayisəli), Transactional (Satınalma).
Informational Intent (Məlumat Niyyəti)
İstifadəçinin müəyyən bir mövzu, sual və ya konsept haqqında bilgi əldə etmək üçün etdiyi axtarış türüdür (Məs: 'Qan təzyiqi necə ölçülür').
Commercial Intent (Kommersiya Niyyəti)
İstifadəçinin məhsul və ya xidmət almadan əvvəl rəyləri, müqayisələri və qiymətləri araşdırdığı axtarış türüdür (Məs: 'En yaxşı e-ticarət platformaları 2026').
Transactional Intent (Tranzaksiya Niyyəti)
İstifadəçinin birbaşa satın alma, qeydiyyatdan keçmə və ya xidmət sifariş etmək məqsədi ilə etdiyi axtarışdır (Məs: 'iPhone 15 al Baku').
Navigational Intent (Naviqasiya Niyyəti)
İstifadəçinin konkret bir brendin və ya saytın səhifəsinə daxil olmaq üçün etdiyi axtarışdır (Məs: 'Above The Fold əlaqə').
Indexing (İndeksləmə)
Axtarış motoru botlarının (crawlers) veb saytınızı taradıqdan sonra məzmunu təhlil edərək Google-un böyük verilənlər bazasına (Index) əlavə etməsi prosesidir.
Crawling (Tarama / Imleme)
Axtarış motoru botlarının (Məs: Googlebot) internetdəki hiperlinkləri izləyərək yeni və ya yenilənmiş veb səhifələri kəşf etməsi prosesidir.
Ranking (Sıralama)
Axtarış motoru alqoritmlərinin indekslənmiş səhifələri 200-dən çox faktor üzrə qiymətləndirərək SERP-də müəyyən bir mövqeyə yerləşdirməsidir.
Featured Snippet (Seçilmiş Mətn / Sıfırıncı Sıra)
Google axtarış nəticələrinin ən üstündə (0-cı mövqe) suala birbaşa cavab verən xüsusi vurğulanmış mətn, siyahı və ya cədvəl blokudur.
Knowledge Graph (Bilik Qrafiki)
Google-un insanlar, yerlər, təşkilatlar və obyektlər haqqındakı faktiki məlumatları bir-biri ilə əlaqələndirdiyi semantik bilik bazasıdır.
Knowledge Panel (Bilik Paneli)
Google axtarış nəticələrinin sağ tərəfində məşhur şəxslər, brendlər və ya şirkətlər haqqında ümumiləşdirilmiş məlumat kartıdır.
People Also Ask (PAA / İstifadəçilər Həmçinin Soruşur)
SERP-də verilən axtarış sorğusu ilə əlaqəli digər populyar sualları və açılan cavab kartlarını ehtiva edən Google xüsusiyyətidir.
Rich Snippet (Zəngin Nəticə)
Schema markup sayəsində axtarış nəticəsində ulduz reytinqi, qiymət, stok və ya bişirmə müddəti kimi əlavə vizual detalların görünməsidir.
Zero-Click Search (Kliksiz Axtarış)
İstifadəçinin cavabı birbaşa SERP-dən (Featured Snippet və ya AI Overview vasitəsilə) taparaq heç bir sayta keçid etmədən axtarışı bitirməsidir.
Impressions (Göstərilmə Sayı)
Veb saytınızın URL-nin axtarış nəticələrində istifadəçinin ekranında neçə dəfə göründüyünü bildirən göstəricidir.
Clicks (Klik Sayı)
İstifadəçilərin axtarış nəticələrində saytınızın keçidinə tıkla daxil olduğu ümumi saydır.
CTR (Click-Through Rate)
Gösterilme sayına nisbətən kliklərin faiz nisbətidir. Formulu: `(Clicks / Impressions) * 100`.
CTR = (Ümumi Kliklər / Ümumi Göstərilmə) * 100
Bounce Rate (Tərk Etmə Nisbəti)
Sayta daxil olduqdan sonra heç bir başqa səhifəyə keçmədən və ya interaksiya etmədən saytdan çıxan ziyarətçilərin faizidir.
Dwell Time (Səhifədə Qalma Müddəti)
İstifadəçinin SERP-dən saytınıza keçdikdən sonra məzmunu oxuyub yenidən SERP-ə qayıdana qədər saytda keçirdiyi vaxtdır.
Query (Sorğu)
İstifadəçinin axtarış qutusuna yazdığı dəqiq söz və ya ifadədir.
Long-Tail Keyword (Uzun Quyruqlu Açar Söz)
3 və ya daha çox sözdən ibarət, axtarış həcmi nisbətən aşağı, lakin dönüşüm (satış) şansı çox yüksək olan spesifik sorğulardır (Məs: 'Baking e-ticarət SEO paketi qiymətləri').
Short-Tail Keyword (Head Keyword / Qısa Açar Söz)
1 və ya 2 sözdən ibarət, axtarış həcmi çox yüksək və rəqabəti ağır olan ümumi sorğulardır (Məs: 'SEO', 'Saytlar').
LSI Keywords (Latent Semantic Indexing)
Əsas açar sözlə semantik baxımdan konseptual olaraq əlaqəli olan söz və sinonimlər toplusudur.
Search Volume (Axtarış Həcmi)
Müəyyən bir açar sözün aylıq orta hesabla neçə dəfə axtarıldığını göstərən göstəricidir.
Keyword Difficulty (KD / Açar Söz Çətinliyi)
Ahrefs/SEMrush alətlərində müəyyən açar sözdə ilk 10-luğa girməyin nə qədər çətin olduğunu göstərən 1-100 arası baldır.
Keyword Cannibalization (Açar Söz Yamyamlığı)
Bir saytdakı iki və ya daha çox fərqli səhifənin eyni açar söz üçün bir-biri ilə rəqabət apararaq sıralamaları zəiflətməsi vəziyyətidir.
Keyword Density (Açar Söz Sıxlığı)
Açar sözün ümumi mətndəki söz sayına faiz nisbətidir (Optimal 1-2.5% arası tövsiyə olunur).
Keyword Stuffing (Spam Açar Söz Yükləməsi)
Səhifəyə süni şəkildə həddindən artıq açar söz doldurmaqla Google alqoritmlərini aldatmağa çalışmaq (Ağır penalti səbəbidir).
Seed Keyword (Təməl Açar Söz)
Açar söz araşdırmasına başlayarkən istifadə olunan ən əsas, ilkin təməl sözlərdir.
Branded Keywords (Brend Açar Sözlər)
Şirkətinizin və ya brendinizin adını özündə birləşdirən sorğulardır (Məs: 'Above The Fold SEO').
Non-Branded Keywords (Qeyri-Brend Açar Sözlər)
Brend adı ehtiva etməyən, ümumi xidmət və ya məhsul sorğularıdır (Məs: 'Peşəkar veb sayt hazırlanması').
Target Audience (Hədəf Kütlə)
Məhsul və ya xidmətinizlə maraqlanma ehtimalı olan potensial müştərilər qrupudur.
Buyer Persona (Alıcı Profili)
Ideal müştərinizin demoqrafik, psixoloji və davranış xüsusiyyətlərini əks etdirən uydurma, lakin tədqiqata əsaslanan profildir.
Organic Search (Orqanik Axtarış)
Axtarış motorlarının təbii alqoritmik nəticələrindən gələn trafik kanalıdır.
Search Algorithm (Axtarış Alqoritmi)
Axtarış motorunun indeksdəki milyardlarla səhifəni saniyənin hissələrində qiymətləndirib sıralayan riyazi qaydalar sistemidir.
Texniki SEO & Server Arxitekturası
40 TerminRobots.txt
Axtarış motoru botlarına (crawlers) saytın hansı bölmələrini taramağa icazə verildiyini və ya məhdudlaşdırıldığını bildirən mətn faylıdır.
User-agent: * Disallow: /admin/ Disallow: /checkout/ Sitemap: https://yusibov.az/sitemap.xml
XML Sitemap (Sayt Xəritəsi)
Saytdakı bütün indekslənə bilən vacib URL-lərin, onların yenilənmə tarixlərinin və prioritetlərinin XML formatında siyahısıdır.
HTML Sitemap
İstifadəçilər və botlar üçün saytın daxili səhifələrini kateqoriya üzrə nümayiş etdirən HTML keçidlər siyahısıdır.
Canonical Tag (`rel="canonical"`)
Təkrarlanan (duplicate) və ya oxşar məzmunlu səhifələr arasında Google-a əsas orijinal URL-in hansı olduğunu bildirən etikettir.
301 Redirect (Daimi Yönləndirmə)
Bir URL-in başqa bir yeni URL-ə daimi olaraq köçürüldüyünü və köhnə səhifənin SEO dəyərinin (Link Juice) 90-99%-ni yeni adrese ötürdüyünü bildirən status kodudur.
302 Redirect (Müvəqqəti Yönləndirmə)
Səhifənin müvəqqəti olaraq dəyişdiyini bildirən status kodudur. SEO dəyərini tam ötürmür.
404 Not Found (Tapılmadı Xətası)
İstifadəçinin və ya botun müraciət etdiyi səhifənin serverdə mövcud olmadığını göstərən HTTP kodudur.
410 Gone (Tamamilə Silindi)
Səhifənin həmişəlik silindiyini və bir daha bərpa olunmayacağını axtarış motorlarına bildirən daha sərt status kodudur.
500 Internal Server Error
Server tərəfində daxili proqramlaşdırma və ya bazada xəta yarandıqda göstərilən kod.
503 Service Unavailable
Serverin müvəqqəti olaraq yükləndiyini və ya texniki baxışda olduğunu bildirən kod.
Core Web Vitals
Google-un veb saytın sürəti, interaktivliyi və vizual sabitliyini ölçmək üçün əsas götürdüyü 3 kritik metrik (LCP, INP, CLS).
LCP (Largest Contentful Paint)
Səhifədəki ən böyük vizual blokun (şəkil və ya mətn) ekranda tam yüklənmə müddəti (Yaxşı göstərici: <= 2.5 saniyə).
INP (Interaction to Next Paint)
İstifadəçinin saytda etdiyi düymə tıklaması və ya toxunuşa saytın vizual olaraq cavab vermə sürəti (Yaxşı göstərici: <= 200 ms).
CLS (Cumulative Layout Shift)
Səhifə yüklənərkən elementlərin gözlənilmədən yerini dəyişməsi və vizual sürüşmə dərəcəsidir (Yaxşı göstərici: <= 0.1).
TTFB (Time to First Byte)
Soruğ göndərildikdən sonra brauzerin serverdən ilk bayt məlumatı qəbul etdiyi anadır.
FCP (First Contentful Paint)
Səhifədəki ilk mətn və ya şəklin istifadəçiyə görünməyə başladığı an.
DOM Size (Document Object Model Ölçüsü)
HTML səhifəsindəki ümumi düyünlərin (nodes) və elementlərin sayıdır (Həddən artıq böyük DOM sürəti ləngidir).
Schema Markup (JSON-LD)
Axtarış motorlarına saytdakı məlumatların semantik mənasını izah edən xüsusi koddur.
{
"@context": "https://schema.org",
"@type": "Organization",
"name": "Yusibov.az"
}Structured Data (Strukturlaşdırılmış Məlumat)
Schema.org standartları üzrə kodu axtarış motorunun anlaya biləcəyi formatda təşkil etməkdir.
Open Graph (OG Tags)
Saytınız keçid olaraq Sosial Mediada (Facebook, LinkedIn, WhatsApp) paylaşıldıqda şəkil, başlıq və təsvirin düzgün görünməsini təmin edən etiketlərdir.
Hreflang Tag (`rel="alternate" hreflang="..."`)
Çoxdilli saytlarda hər səhifənin hansı dildə və bölgədə hədəfləndiyini Google-a bildirən etiketdir.
HTTPS / SSL Sertifikatı
Sayt ilə istifadəçi arasındakı məlumat mübadiləsini şifrələyən təhlükəsiz protokol (Google sıralama faktorudur).
HTTP/2 & HTTP/3
Məlumatların eyni vaxtda çoxlu kanalla (multiplexing) daha sürətli ötürülməsini təmin edən müasir veb protokolları.
Crawl Budget (Tarama Büdcəsi)
Googlebot-un müəyyən müddətdə saytınızda taraya biləcəyi maksimum səhifə sayıdır.
Crawl Depth (Tarama Dərinliyi)
Ana səhifədən başlayaraq müəyyən bir səhifəyə çatmaq üçün neçə klik lazım olduğunu göstərən dərinlik dərəcəsidir (İdeal: <= 3 klik).
Rendering (Client-side vs Server-side)
JavaScript kodlarının istifadəçi brauzerində (CSR) və ya serverdə (SSR) işlənərək HTML-ə çevrilməsi prosesidir.
SSR (Server-Side Rendering)
Səhifə kodlarının serverdə hazır HTML kimi render olunub göndərilməsi (SEO üçün ən ideal metod).
CSR (Client-Side Rendering)
Səhifə məzmununun brauzerdə JavaScript vasitəsilə yüklənməsi (SEO baxımından diqqət tələb edir).
Log File Analysis (Server Loq Analizi)
Serverin loq fayllarını təhlil edərək Googlebot-un sayta nə vaxt, neçə dəfə gəldiyini və hansı xətaları aldığını araşdırmaq.
Mobile-First Indexing
Google-un indeksləmə və sıralamada saytın ish masası versiyasını deyil, birbaşa mobil versiyasını əsas götürməsi prinsipidir.
Lazy Loading (Gecikdirilmiş Yükləmə)
Ekranda görünməyən şəkillərin istifadəçi aşağı sürüşdürənədək yüklənməsini təxirə salmaqla sürəti artıran texnika.
WebP & AVIF
Köhnə JPEG/PNG formatları ilə müqayisədə 30-50% daha kiçik fayl ölçüsü təmin edən modern şəkil formatları.
Minification (Kod Qısaldılması)
HTML, CSS və JavaScript fayllarındakı gərəksiz boşluqları, şərhləri və sətirləri silərək fayl ölçüsünü kiçiltmək.
Gzip / Brotli Compression
Serverdən brauzerə göndərilən mətn əsaslı kod fayllarının sıxışdırılaraq ötürülməsi texnologiyası.
CDN (Content Delivery Network)
Saytın fayllarını qlobal serverlər şəbəkəsində keşləyərək istifadəçiyə ən yaxın coğrafi nöqtədən təqdim edən sistem.
Soft 404
Məzmunu olmayan və ya boş olan bir səhifənin server tərəfindən 404 əvəzinə yanlışlıqla HTTP 200 OK kodu qaytarması xətası.
Orphan Pages (Yetim Səhifələr)
Sayt daxilində heç bir başqa səhifədən keçid (link) verilməyən, tək qalmış səhifələrdir.
Broken Links (Qırıq Keçidlər)
404 və ya server xətasına aparan, işləməyən ölü keçidlərdir.
Subdomain vs Subdirectory
Subdomain: `blog.sayt.com`; Subdirectory: `sayt.com/blog/`. SEO baxımından Subdirectory adətən daha üstündür.
Keep-Alive Header
Brauzer ilə server arasında tək TCP bağlantısı vasitəsilə çoxlu resurs yükləməyə imkan verən server konfiqurasiyası.
On-Page SEO & Məzmun Strategiyası
25 TerminTitle Tag (Səhifə Başlığı)
Səhifənin HTML strukturundakı əsas başlığıdır. SERP-də göy hərflərlə görünür. Optimal uzunluq: 50-60 simvol.
SEO və Veb Həllər | Yusibov.az
Meta Description (Təsvir Mətni)
SERP-də başlığın altında görünən xülasə mətndir. Kliklənmə dərəcəsinə (CTR) birbaşa təsir edir. Optimal uzunluq: 150-160 simvol.
Heading Tags (H1 - H6)
Mətnin iyerarxik strukturunu təyin edən başlıq etiketləridir. Hər səhifədə yalnız 1 ədəd H1 istifadə olunmalıdır.
Əsas Başlıq
Bölmə Başlığı
Alt Bölmə
Alt Text (Image Alt Attribute)
Şəkillərin mənasını axtarış motoru botlarına və görmə məhdudiyyətli istifadəçilərə bildirən mətn atributudur.
Content Marketing (Məzmun Marketinqi)
Hədəf kütləni cəlb etmək və saxlamaq üçün dəyərli, uyğun və davamlı məzmunların yaradılması və yayılması strategiyasıdır.
SEO Copywriting
Həm axtarış motoru alqoritmlərini (açar söz uyğunluğu), həm də istifadəçiləri (dönüşüm yönümlü) məmnun edən keyfiyyətli mətnyazarlıq.
Duplicate Content (Təkrarlanan Məzmun)
Eyni və ya çox bənzər məzmunun internetdə və ya eyni saytın fərqli URL-lərində təkrar görünməsi vəziyyətidir.
Thin Content (Zəif / Həcmsiz Məzmun)
İstifadəçiyə heç bir dəyər verməyən, çox qısa, avtomatik generatorla yazılmış və ya kopyalanmış zəif məzmunlar.
Evergreen Content (Daimi Təravətli Məzmun)
Zaman keçsə də öz aktuallığını və axtarış tələbatını itirməyən daimi faydalı məqalələr (Məs: 'Qan təzyiqi necə aşağı salınır').
Content Audit (Məzmun Auditi)
Saytdakı bütün mövcud məqalələrin performansını analiz edərək yenilənməli, silinməli və ya birləşdirilməli səhifələri təyin etmək.
Content Gap Analysis (Məzmun Boşluğu Analizi)
Rəqiblərin sıralandığı, lakin sizin saytınızda hələ yazılmamış mövzuların və açar sözlərin aşkar edilməsi prosesi.
Silo Architecture (Silo Arxitekturası)
Saytdakı mövzuları kateqoriya və alt-kateqoriya üzrə qruplaşdıraraq semantik daxili keçid şəbəkəsi qurmaq strategiyasıdır.
Internal Links (Daxili Keçidlər)
Eyni domen daxilində bir səhifədən digər səhifəyə verilən keçidlərdir (PageRank dəyərini sayt daxilində paylayır).
External Links (Outbound Links / Çıxan Keçidlər)
Sizin saytınızdan başqa etibarlı xarici veb saytlara verilən istinad keçidləridir.
Breadcrumbs (Naviqasiya Zənciri)
İstifadəçinin sayt iyerarxiyasında harada olduğunu göstərən keçid zənciridir (Məs: `Ana səhifə › Xidmətlər › SEO`).
Readability Score (Oxunulabilirlik Balı)
Mətnin cümlə strukturu və söz mürəkkəbliyinə əsasən istifadəçilər tərəfindən nə qədər rahat oxuna bildiyini ölçən bal.
TF-IDF (Term Frequency-Inverse Document Frequency)
Bir sözün sənəddə neçə dəfə işləndiyini və mövzu üçün neçə faiz spesifik və önəmli olduğunu ölçən riyazi statistikadır.
Above The Fold
Səhifə yükləndikdə istifadəçinin aşağı sürüşdürmədən (scroll etmədən) gördüyü ilk üst ekran sahəsidir.
Below The Fold
İstifadəçinin ekranı aşağı sürüşdürdükdən sonra gördüyü alt sahələrdir.
Topic Cluster (Mövzu Klasteri)
Mərkəzi təməl səhifə (Pillar Page) ətrafında əlaqəli alt məqalələrin daxili linklərlə zəncirlənməsi modeli.
Pillar Page (Təməl Səhifə)
Geniş bir mövzunu əhatə edən və bütün alt-klaster məqalələrinə link verən əsas mərkəzi bələdçi səhifəsidir.
Skyscraper Technique (Göydələn Texnikası)
Mövcud ən yaxşı rəqib məzmununu tapıb ondan 10 dəfə daha əhatəli, yenilənmiş və vizual olaraq üstün məqalə yazmaq taktıkası.
Content Decay (Məzmunun Köhnəlməsi)
Zaman keçdikcə məlumatların köhnəlməsi səbəbindən səhifənin orqanik trafikinin tədricən düşməsi prosesi.
Table of Contents (Məzmun Cədvəli)
Məqalənin başında yer alan və oxucunun istədiyi bölməyə sürətli tullanmasına imkan verən ankor keçidlər bloku.
F-Pattern Reading
İnternet istifadəçilərinin veb səhifələri F hərfi formalı göz hərəkətləri ilə sürətli skan etmə vərdişi.
Off-Page SEO & Digital PR
25 TerminBacklink
Başqa bir veb saytdan sizin saytınıza verilən hiperlinkdir. Axtarış motorları üçün etibar və nüfuz səsidir.
Dofollow Link
Axtarış motoru botlarına keçidi izləməyi və link dəyərini (PageRank) hədəf sayta ötürməyi tapşıran standart link.
Nofollow Link (`rel="nofollow"`)
Axtarış motorlarına bu keçidə zəmanət verilmədiyini və SEO dəyərinin ötürülməməsini bildirən atributdur.
Sponsored Link (`rel="sponsored"`)
Ödənişli məqalələr, reklamlar və sponsorlu keçidlər üçün Google-un tələb etdiyi atribut.
UGC Link (`rel="ugc"`)
User Generated Content - Şərh və forumlarda istifadəçilər tərəfindən əlavə edilən keçidlər üçün atribut.
Anchor Text (Link Mətni)
Backlink verilərkən tıklanan görünən mətn hissəsidir. Axtarış motorları hədəf səhifənin mövzusunu bu mətn vasitəsilə təyin edir.
Exact-Match Anchor Text
Link mətninin hədəflənən dəqiq açar sözlə 100% eyni olması (Məs: Link mətni: 'SEO xidməti').
Partial-Match Anchor Text
Link mətnində açar sözün digər sözlərlə birlikdə işlənməsi (Məs: 'ən yaxşı SEO xidməti paketi').
Branded Anchor Text
Link mətni kimi birbaşa brend adının istifadə olunması (Məs: 'Above The Fold').
Naked URL Anchor Text
Link mətni kimi birbaşa URL-in özünün görünməsi (Məs: `https://yusibov.az`).
Generic Anchor Text
Ümumi ifadələrdən ibarət link mətni (Məs: 'Buraya klikləyin', 'Veb sayt', 'Mənbə').
Domain Authority (DA - Moz)
Moz tərəfindən saytın backlink profilinə əsasən domen nüfuzunu 1-100 şkalası üzrə ölçən nisbi metrika.
Domain Rating (DR - Ahrefs)
Ahrefs tərəfindən saytın malik olduğu dofollow backlink profilinin gücünü 1-100 üzrə ölçən bal.
Toxic Backlink (Zərərli Backlink)
Spam saytlardan, link fermalarından və ya qumar/yetkinlik saytlarından gələn və SEO-ya zərər vuran keçidlər.
Disavow Tool (Linklərdən İmtina Aləti)
Google Search Console vasitəsilə zərərli və spam backlinkləri Google-a bildirərək nəzərə almamasını xahiş etmək faylı.
Link Juice (Link Gücü)
Bir səhifədən digərinə keçid vasitəsilə ötürülən SEO nüfuzu və sıralama potensialı.
Link Building (Link Yaradılması)
Domen nüfuzunu artırmaq üçün digər keyfiyyətli saytlardan təbii və ya strateji keçidlər əldə etmə prosesi.
Guest Posting (Qonaq Məqaləsi)
Başqa sənaye saytlarında dəyərli məqalə dərc etdirərək qarşılığında təbii backlink qazanmaq.
Digital PR (Rəqəmsal PR)
Xəbər saytları və media portallarında pres-relizlər, araşdırmalar və müsahibələr vasitəsilə brendin nüfuzunu və backlink profilini büyütmək.
Broken Link Building
Rəqib saytlardakı 404 qırıq keçidləri tapıb sayt sahibinə öz uyğun məzmununuzu təklif etmə taktıkası.
Unlinked Brand Mentions
İnternetdə brendinizin adı çəkilən, lakin keçid (link) verilməyən məqalələri tapıb linkə çevirmək.
Link Velocity (Link Artım Sürəti)
Saytınızın zaman daxilində backlink qazanma tempi (Süni şəkildə birdən-birə minlərlə link almaq Google tərəfindən cəzalandırılır).
Link Farm (Link Ferması)
Yalnız bir-birinə link vermək üçün yaradılmış süni spam saytlar şəbəkəsi.
PBN (Private Blog Network)
Müddəti bitmiş (expired) nüfuzlu domenləri alaraq ana sayta backlink ötürmək üçün qurulan gizli saytlar toru.
Social Signals (Sosial Siqnallar)
Məzmunun sosial şəbəkələrdə (Facebook, LinkedIn, X) bəyənilmə, bəlişilmə və şərh sayı siqnalları.
E-Ticarət SEO (E-Commerce)
10 TerminE-Commerce SEO
Onlayn mağazaların məhsul, kateqoriya və brend səhifələrinin satışları və orqanik trafiği artırmaq üçün optimallaşdırılması.
Category Page SEO (Kateqoriya SEO-su)
E-ticarətdə ən yüksək axtarış həcminə malik kateqoriya səhifələrinin (Məs: 'Kişi qaçış ayaqqabıları') optimizasiyası.
Product Page SEO (Məhsul SEO-su)
Konkret məhsul səhifəsinin təsviri, unikal şəkilləri, texniki göstəriciləri və rəyləri ilə optimallaşdırılması.
Faceted Navigation (Filtrasiya Naviqasiyası)
Məhsul filtrləri (rəng, ölçü, qiymət) zamanı yarana biləcək minlərlə dublikat URL xətasının tənzimlənməsi.
Product Variants (Məhsul Variantları)
Eyni məhsulun fərqli rəng və ya ölçü seçiminin URL strukturu (canonical) ilə idarə edilməsi.
Out of Stock SEO (Stokda Olmayan Məhsullar)
Məhsul bitdikdə 404 vermək əvəzinə oxşar məhsul təklif etmək və ya 301 yönləndirməsi aparmaq strateqiyası.
Merchant Center (Google Merchant)
E-ticarət məhsul kataloqunuzu Google-a yükləyərək Google Shopping bölməsində pulsuz göstərilməsini təmin edən sistem.
Product Feed (XML / JSON Feed)
Məhsulların adı, qiyməti, şəkli və stoku haqqında məlumatları avtomatik yeniləyən data faylı.
User Reviews & Ratings (Müştəri Rəyləri)
Məhsul səhifəsində müştərilərin yazdığı rəylər və ulduzlar (Google SERP-də göstərilməsi dönüşümü kəskin artırır).
Price Drop Schema
Məhsulun qiyməti düşdükdə Google SERP-də endirim bildirişinin avtomatik görünməsini təmin edən kod.
Google Alqoritmləri & Güncəlləmələr
11 TerminGoogle Core Update (Nüvə Güncəllənməsi)
Google-un ildə bir neçə dəfə həyata keçirdiyi və axtarış alqoritmlərində köklü dəyişikliklər edən böyük yenilənmələr.
Helpful Content Update (Faydalı Məzmun Güncəlləməsi)
İnsanlar üçün deyil, sırf axtarış motorları üçün yazılmış keyfiyyətsiz məzmunları cəzalandıran Google alqoritmi.
Google Panda
Zəif, kopyalanmış və aşağı keyfiyyətli məzmunlu saytları sıralamadan düşürən tarixi Google alqoritmi.
Google Penguin
Spam, satın alınmış və təbii olmayan backlink profillərini aşkar edib cəzalandıran alqoritm.
Google Hummingbird
Google-un axtarış sorğularındakı sözləri tək-tək deyil, cümlənin semantik mənası ilə başa düşməsini təmin edən alqoritm.
Google RankBrain
Google-un ilk dəfə istifadə etdiyi maşın öyrənməsi (Machine Learning) və süni intellekt əsaslı sıralama komponenti.
Google BERT
Təbii dil emalı (Natural Language Processing) texnologiyası ilə cümlədəki sözlərin kontekstini anlayan model.
Google MUM (Multitask Unified Model)
BERT-dən 1000 dəfə daha güclü olan, mətn, şəkil və audio üzərindən mürəkkəb suallara cavab verən çoxlu tapşırıqlı AI alqoritmi.
Google SpamBrain
Süni intellekt vasitəsilə spam keçidləri, hack olunmuş saytları və keyfiyyətsiz kontentləri dərhal bloklayan sistem.
Manual Action (Əllə Cəza)
Google mütəxəssisi tərəfindən saytınızda Webmaster Qaydalarının pozulması təsdiqləndikdə tətbiq edilən rəsmi cəza (Google Search Console-da görünür).
Reconsideration Request (Yenidən Baxılma Tələbi)
Manual Action cəzasını aradan qaldırdıqdan sonra Google-a saytın yenidən yoxlanılması üçün göndərilən müraciət.
Analitika, Metrikalar & CRO
11 TerminGoogle Analytics 4 (GA4)
Veb sayt və tətbiqlərdə istifadəçi davranışlarını event-based (hadisə əsaslı) ölçən ən son analitika platforması.
Google Search Console (GSC)
Saytınızın Google axtarışındakı performansını, tarama xətalarını, indeklənmə statusunu və keyword göstəricilərini izləyən rəsmi pulsuz alət.
Google Tag Manager (GTM)
Sayta kod yazmadan analitika və piksel etiketlərini mərkəzi şəkildə idarə etməyə imkan verən sistem.
Google Looker Studio (Data Studio)
GA4, GSC və digər mənbələrdən gələn dataları vizual canlı hesabatlara çevirən alət.
Conversion Rate Optimization (CRO)
Sayta gələn mövcud orqanik trafikin satışa və ya müştəriyə çevrilmə faizini artırmaq üçün UX/UI yaxşılaşdırmaları.
Engagement Rate (Cəlb Olunma Nisbəti)
GA4-də 10 saniyədən çox davam edən, 2 və ya daha çox səhifə baxışı olan və ya dönüşüm edən seansların faizi.
Referral Traffic (Yönləndirmə Trafiki)
Başqa bir veb saytdakı keçidə tıklayaraq saytınıza daxil olan ziyarətçilər.
Direct Traffic (Birbaşa Trafik)
İstifadəçinin brauzerə birbaşa URL ünvanınızı yazaraq və ya bookmark vasitəsilə daxil olması.
UTM Parameters (UTM Parametrləri)
URL-in sonuna əlavə edilən və trafikin hansı kampaniyadan və kanaldan gəldiyini izləyən kodlar.
https://yusibov.az/?utm_source=facebook&utm_medium=cpc&utm_campaign=summer_sale
Heatmap (İstilik Xəritəsi)
İstifadəçilərin saytda haraya tıkladığını, sıçradığını və nə qədər aşağı sürüşdürdüyünü vizual rənglərlə göstərən xəritə (Clarity, Hotjar).
A/B Testing
Səhifənin iki fərqli versiyasını (A və B) eyni vaxtda istifadəçilərə göstərərək hansının daha çox satış gətirdiyini müqayisə etmək.
Semantik SEO & Süni İntellekt (AI)
7 TerminSemantic SEO (Semantik SEO)
Axtarış motorlarına yalnız tək sözləri deyil, cümlələrin mənasını, konseptual münasibətləri və konteksti təqdim edən SEO yanaşması.
Entity (Varlıq / Obyekt)
Yaxşı tərif edilmiş, unikal və başqa şeylərlə əlaqələndirilə bilən canlı, cansız, konsept və ya təşkilat (Məsələn: 'Baku', 'Google', 'SEO').
NLP (Natural Language Processing / Təbii Dil Emalı)
Süni intellektin insan dilini, grammatikasını və mənasını anlamaq üçün istifadə etdiyi kompüter elmi sahəsi.
SGE (Search Generative Experience / AI Overviews)
Google SERP-in ən üstündə Generative AI tərəfindən verilən həcmli cavab xülasələri.
GEO (Generative Engine Optimization)
Məzmunun ChatGPT, Perplexity və Google Gemini kimi AI cavab mühərrikləri tərəfindən mənbə göstərilməsi üçün optimallaşdırılması.
Topical Authority (Mövzu Nüfuzu)
Bir veb saytın müəyyən bir mövzudakı bütün sub-mövzuları əhatə edərək Google gözündə həmin sahənin ekspertinə çevrilməsi dərəcəsi.
Information Gain Score
Məqalənizin mövcud internetdəki digər məqalələrlə müqayisədə istifadəçiyə nə qədər yeni və unikal informasiya verdiyini ölçən Google balı.
Lokal SEO & Google Maps
5 TerminLocal SEO (Yerli SEO)
Müəyyən bir coğrafi ərazidə, şəhərdə və ya rayonda fəaliyyət göstərən bizneslərin yerli axtarışlarda (Google Maps) önə çıxarılması.
Google Business Profile (GBP / Google Mənim Biznesim)
Google Xəritələrdə və yerli axtarışlarda biznesinizin ünvanı, telefonu, iş saatları və rəyləri ilə görünməsini təmin edən pulsuz profil.
NAP Consistency (Name, Address, Phone)
Şirkət adınızın, ünvanınızın və telefon nömrənizin internetdəki bütün kataloqlarda və saytınızda 100% eyni olması tələbi.
Local Pack / Map Pack (3-lük Xəritə Bloku)
Yerli axtarışlarda SERP-in üst hissəsində Google Maps xəritəsi ilə birgə görünən ilk 3 fiziki biznes siyahısı.
Local Citation (Yerli Xatırlatma)
Onlayn sarı səhifələrdə, rəqəmsal kataloqlarda və xəritələrdə biznesinizin NAP məlumatlarının qeyd olunması.
YMYL, E-E-A-T & Təhlükəsizlik
5 TerminYMYL (Your Money or Your Life)
İstifadəçilərin sağlamlığına, maliyyəsinə, hüquqlarına və təhlükəsizliyinə təsir edən saytlar (Səhiyyə, Bank, E-ticarət) üçün Google-un ən yüksək keyfiyyət tələbi.
E-E-A-T
Google-un məzmunu qiymətləndirmə meyarları: Experience (Təcrübə), Expertise (Ekspertiza), Authoritativeness (Nüfuz), Trustworthiness (Etibarlılıq).
Search Quality Evaluator Guidelines (SQEG)
Google-un minlərlə canlı insan qiymətləndiricisinə saytların keyfiyyətini yoxlamaq üçün verdiyi 170+ səhifəlik rəsmi təlimat sənədi.
Mobile Responsiveness (Mobil Uyğunluq)
Veb saytın bütün mobil telefon, planşet və ekran ölçülərinə avtomatik tam uyğunlaşması.
Accessibility (WCAG Standartları)
Veb saytın əlilliyi olan və fiziki kəsintiləri olan istifadəçilər tərəfindən maneəsiz istifadə oluna bilməsi prinsipi.

