SEO Lüğəti & Dokumentasiya

Rəqəmsal marketinq, texniki SEO, e-ticarət və axtarış motoru optimizasiyası terminlərinin geniş izahlı lüğəti.

Əsas SEO & Axtarış Termləri

40 Termin

SEO (Search Engine Optimization)

Əsas

Veb saytın Google, Bing və digər axtarış motorlarında orqanik (ödənişsiz) axtarış nəticələrində daha yuxarı sıralarda görünməsi üçün həyata keçirilən texniki, məzmun və nüfuz optimizasiyası proseslərinin məcmusudur.

Nümunə: Səhifə sürətinin artırılması, mobil uyğunluğun təmin edilməsi və açar sözlərə uyğun məzmun yazılması SEO prosesinin təməl hissələridir.

SERP (Search Engine Results Page)

Əsas

İstifadəçinin axtarış motorunda hər hansı bir sorğunu yazdıqdan sonra qarşısına çıxan nəticələr səhifəsidir. SERP-də orqanik nəticələr, reklamlar (Google Ads), xəritələr və Rich Snippets yer alır.

SERP Strukturu = [Sponsorlu Reklamlar] + [Rich Snippet / AI Overview] + [Orqanik Sıralama (1-10)]

Search Engine (Axtarış Motoru)

Əsas

İnternetdəki məlumatları indeksləyən və istifadəçi sorğularına ən uyğun nəticələri təqdim edən proqram təminatıdır (Məsələn: Google, Bing, Yandex, DuckDuckGo).

Organic Traffic (Orqanik Trafik)

Metrika

Axtarış motoru nəticələrindən reklamsız (ödənişsiz) kliklər vasitəsilə veb saytınıza gələn ziyarətçi axınıdır.

Paid Traffic (Ödənişli Trafik)

Metrika

Google Ads, Yandex Direct kimi reklam platformaları vasitəsilə ödəniş qarşılığında sayta gətirilən keçidlərdir.

Search Intent (Axtarış Niyyəti)

Strategiya

İstifadəçinin axtarış motorunda açar sözü yazarkən əsas məqsədidir. 4 əsas növü var: Informational (Məlumatlılıq), Navigational (Yönləndirici), Commercial (Müqayisəli), Transactional (Satınalma).

Nümunə: 'SEO nədir' - Informational; 'Shopify qiymətləri' - Commercial; 'SEO xidməti al' - Transactional.

Informational Intent (Məlumat Niyyəti)

Niyyət

İstifadəçinin müəyyən bir mövzu, sual və ya konsept haqqında bilgi əldə etmək üçün etdiyi axtarış türüdür (Məs: 'Qan təzyiqi necə ölçülür').

Commercial Intent (Kommersiya Niyyəti)

Niyyət

İstifadəçinin məhsul və ya xidmət almadan əvvəl rəyləri, müqayisələri və qiymətləri araşdırdığı axtarış türüdür (Məs: 'En yaxşı e-ticarət platformaları 2026').

Transactional Intent (Tranzaksiya Niyyəti)

Niyyət

İstifadəçinin birbaşa satın alma, qeydiyyatdan keçmə və ya xidmət sifariş etmək məqsədi ilə etdiyi axtarışdır (Məs: 'iPhone 15 al Baku').

Navigational Intent (Naviqasiya Niyyəti)

Niyyət

İstifadəçinin konkret bir brendin və ya saytın səhifəsinə daxil olmaq üçün etdiyi axtarışdır (Məs: 'Above The Fold əlaqə').

Indexing (İndeksləmə)

Proses

Axtarış motoru botlarının (crawlers) veb saytınızı taradıqdan sonra məzmunu təhlil edərək Google-un böyük verilənlər bazasına (Index) əlavə etməsi prosesidir.

Crawling (Tarama / Imleme)

Proses

Axtarış motoru botlarının (Məs: Googlebot) internetdəki hiperlinkləri izləyərək yeni və ya yenilənmiş veb səhifələri kəşf etməsi prosesidir.

Ranking (Sıralama)

Proses

Axtarış motoru alqoritmlərinin indekslənmiş səhifələri 200-dən çox faktor üzrə qiymətləndirərək SERP-də müəyyən bir mövqeyə yerləşdirməsidir.

Featured Snippet (Seçilmiş Mətn / Sıfırıncı Sıra)

SERP

Google axtarış nəticələrinin ən üstündə (0-cı mövqe) suala birbaşa cavab verən xüsusi vurğulanmış mətn, siyahı və ya cədvəl blokudur.

Knowledge Graph (Bilik Qrafiki)

Google

Google-un insanlar, yerlər, təşkilatlar və obyektlər haqqındakı faktiki məlumatları bir-biri ilə əlaqələndirdiyi semantik bilik bazasıdır.

Knowledge Panel (Bilik Paneli)

SERP

Google axtarış nəticələrinin sağ tərəfində məşhur şəxslər, brendlər və ya şirkətlər haqqında ümumiləşdirilmiş məlumat kartıdır.

People Also Ask (PAA / İstifadəçilər Həmçinin Soruşur)

SERP

SERP-də verilən axtarış sorğusu ilə əlaqəli digər populyar sualları və açılan cavab kartlarını ehtiva edən Google xüsusiyyətidir.

Rich Snippet (Zəngin Nəticə)

SERP

Schema markup sayəsində axtarış nəticəsində ulduz reytinqi, qiymət, stok və ya bişirmə müddəti kimi əlavə vizual detalların görünməsidir.

Zero-Click Search (Kliksiz Axtarış)

Tendensiya

İstifadəçinin cavabı birbaşa SERP-dən (Featured Snippet və ya AI Overview vasitəsilə) taparaq heç bir sayta keçid etmədən axtarışı bitirməsidir.

Impressions (Göstərilmə Sayı)

Metrika

Veb saytınızın URL-nin axtarış nəticələrində istifadəçinin ekranında neçə dəfə göründüyünü bildirən göstəricidir.

Clicks (Klik Sayı)

Metrika

İstifadəçilərin axtarış nəticələrində saytınızın keçidinə tıkla daxil olduğu ümumi saydır.

CTR (Click-Through Rate)

Metrika

Gösterilme sayına nisbətən kliklərin faiz nisbətidir. Formulu: `(Clicks / Impressions) * 100`.

CTR = (Ümumi Kliklər / Ümumi Göstərilmə) * 100

Bounce Rate (Tərk Etmə Nisbəti)

Analitika

Sayta daxil olduqdan sonra heç bir başqa səhifəyə keçmədən və ya interaksiya etmədən saytdan çıxan ziyarətçilərin faizidir.

Dwell Time (Səhifədə Qalma Müddəti)

UX

İstifadəçinin SERP-dən saytınıza keçdikdən sonra məzmunu oxuyub yenidən SERP-ə qayıdana qədər saytda keçirdiyi vaxtdır.

Query (Sorğu)

Açar Söz

İstifadəçinin axtarış qutusuna yazdığı dəqiq söz və ya ifadədir.

Long-Tail Keyword (Uzun Quyruqlu Açar Söz)

Açar Söz

3 və ya daha çox sözdən ibarət, axtarış həcmi nisbətən aşağı, lakin dönüşüm (satış) şansı çox yüksək olan spesifik sorğulardır (Məs: 'Baking e-ticarət SEO paketi qiymətləri').

Short-Tail Keyword (Head Keyword / Qısa Açar Söz)

Açar Söz

1 və ya 2 sözdən ibarət, axtarış həcmi çox yüksək və rəqabəti ağır olan ümumi sorğulardır (Məs: 'SEO', 'Saytlar').

LSI Keywords (Latent Semantic Indexing)

Semantik

Əsas açar sözlə semantik baxımdan konseptual olaraq əlaqəli olan söz və sinonimlər toplusudur.

Search Volume (Axtarış Həcmi)

Metrika

Müəyyən bir açar sözün aylıq orta hesabla neçə dəfə axtarıldığını göstərən göstəricidir.

Keyword Difficulty (KD / Açar Söz Çətinliyi)

Analiz

Ahrefs/SEMrush alətlərində müəyyən açar sözdə ilk 10-luğa girməyin nə qədər çətin olduğunu göstərən 1-100 arası baldır.

Keyword Cannibalization (Açar Söz Yamyamlığı)

Problem

Bir saytdakı iki və ya daha çox fərqli səhifənin eyni açar söz üçün bir-biri ilə rəqabət apararaq sıralamaları zəiflətməsi vəziyyətidir.

Keyword Density (Açar Söz Sıxlığı)

Məzmun

Açar sözün ümumi mətndəki söz sayına faiz nisbətidir (Optimal 1-2.5% arası tövsiyə olunur).

Keyword Stuffing (Spam Açar Söz Yükləməsi)

Spam

Səhifəyə süni şəkildə həddindən artıq açar söz doldurmaqla Google alqoritmlərini aldatmağa çalışmaq (Ağır penalti səbəbidir).

Seed Keyword (Təməl Açar Söz)

Açar Söz

Açar söz araşdırmasına başlayarkən istifadə olunan ən əsas, ilkin təməl sözlərdir.

Branded Keywords (Brend Açar Sözlər)

Açar Söz

Şirkətinizin və ya brendinizin adını özündə birləşdirən sorğulardır (Məs: 'Above The Fold SEO').

Non-Branded Keywords (Qeyri-Brend Açar Sözlər)

Açar Söz

Brend adı ehtiva etməyən, ümumi xidmət və ya məhsul sorğularıdır (Məs: 'Peşəkar veb sayt hazırlanması').

Target Audience (Hədəf Kütlə)

Marketinq

Məhsul və ya xidmətinizlə maraqlanma ehtimalı olan potensial müştərilər qrupudur.

Buyer Persona (Alıcı Profili)

Marketinq

Ideal müştərinizin demoqrafik, psixoloji və davranış xüsusiyyətlərini əks etdirən uydurma, lakin tədqiqata əsaslanan profildir.

Organic Search (Orqanik Axtarış)

Kanal

Axtarış motorlarının təbii alqoritmik nəticələrindən gələn trafik kanalıdır.

Search Algorithm (Axtarış Alqoritmi)

Google

Axtarış motorunun indeksdəki milyardlarla səhifəni saniyənin hissələrində qiymətləndirib sıralayan riyazi qaydalar sistemidir.

Texniki SEO & Server Arxitekturası

40 Termin

Robots.txt

Konfiqurasiya

Axtarış motoru botlarına (crawlers) saytın hansı bölmələrini taramağa icazə verildiyini və ya məhdudlaşdırıldığını bildirən mətn faylıdır.

User-agent: *
Disallow: /admin/
Disallow: /checkout/
Sitemap: https://yusibov.az/sitemap.xml

XML Sitemap (Sayt Xəritəsi)

Fayl

Saytdakı bütün indekslənə bilən vacib URL-lərin, onların yenilənmə tarixlərinin və prioritetlərinin XML formatında siyahısıdır.

HTML Sitemap

İstifadəçi

İstifadəçilər və botlar üçün saytın daxili səhifələrini kateqoriya üzrə nümayiş etdirən HTML keçidlər siyahısıdır.

Canonical Tag (`rel="canonical"`)

HTML

Təkrarlanan (duplicate) və ya oxşar məzmunlu səhifələr arasında Google-a əsas orijinal URL-in hansı olduğunu bildirən etikettir.

301 Redirect (Daimi Yönləndirmə)

HTTP Status

Bir URL-in başqa bir yeni URL-ə daimi olaraq köçürüldüyünü və köhnə səhifənin SEO dəyərinin (Link Juice) 90-99%-ni yeni adrese ötürdüyünü bildirən status kodudur.

302 Redirect (Müvəqqəti Yönləndirmə)

HTTP Status

Səhifənin müvəqqəti olaraq dəyişdiyini bildirən status kodudur. SEO dəyərini tam ötürmür.

404 Not Found (Tapılmadı Xətası)

HTTP Status

İstifadəçinin və ya botun müraciət etdiyi səhifənin serverdə mövcud olmadığını göstərən HTTP kodudur.

410 Gone (Tamamilə Silindi)

HTTP Status

Səhifənin həmişəlik silindiyini və bir daha bərpa olunmayacağını axtarış motorlarına bildirən daha sərt status kodudur.

500 Internal Server Error

HTTP Status

Server tərəfində daxili proqramlaşdırma və ya bazada xəta yarandıqda göstərilən kod.

503 Service Unavailable

HTTP Status

Serverin müvəqqəti olaraq yükləndiyini və ya texniki baxışda olduğunu bildirən kod.

Core Web Vitals

Performans

Google-un veb saytın sürəti, interaktivliyi və vizual sabitliyini ölçmək üçün əsas götürdüyü 3 kritik metrik (LCP, INP, CLS).

LCP (Largest Contentful Paint)

Web Vitals

Səhifədəki ən böyük vizual blokun (şəkil və ya mətn) ekranda tam yüklənmə müddəti (Yaxşı göstərici: <= 2.5 saniyə).

INP (Interaction to Next Paint)

Web Vitals

İstifadəçinin saytda etdiyi düymə tıklaması və ya toxunuşa saytın vizual olaraq cavab vermə sürəti (Yaxşı göstərici: <= 200 ms).

CLS (Cumulative Layout Shift)

Web Vitals

Səhifə yüklənərkən elementlərin gözlənilmədən yerini dəyişməsi və vizual sürüşmə dərəcəsidir (Yaxşı göstərici: <= 0.1).

TTFB (Time to First Byte)

Performans

Soruğ göndərildikdən sonra brauzerin serverdən ilk bayt məlumatı qəbul etdiyi anadır.

FCP (First Contentful Paint)

Performans

Səhifədəki ilk mətn və ya şəklin istifadəçiyə görünməyə başladığı an.

DOM Size (Document Object Model Ölçüsü)

Performans

HTML səhifəsindəki ümumi düyünlərin (nodes) və elementlərin sayıdır (Həddən artıq böyük DOM sürəti ləngidir).

Schema Markup (JSON-LD)

Struktur

Axtarış motorlarına saytdakı məlumatların semantik mənasını izah edən xüsusi koddur.

{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "Organization",
  "name": "Yusibov.az"
}

Structured Data (Strukturlaşdırılmış Məlumat)

Struktur

Schema.org standartları üzrə kodu axtarış motorunun anlaya biləcəyi formatda təşkil etməkdir.

Open Graph (OG Tags)

Sosial

Saytınız keçid olaraq Sosial Mediada (Facebook, LinkedIn, WhatsApp) paylaşıldıqda şəkil, başlıq və təsvirin düzgün görünməsini təmin edən etiketlərdir.

Hreflang Tag (`rel="alternate" hreflang="..."`)

Çoxdilli

Çoxdilli saytlarda hər səhifənin hansı dildə və bölgədə hədəfləndiyini Google-a bildirən etiketdir.

HTTPS / SSL Sertifikatı

Təhlükəsizlik

Sayt ilə istifadəçi arasındakı məlumat mübadiləsini şifrələyən təhlükəsiz protokol (Google sıralama faktorudur).

HTTP/2 & HTTP/3

Protokol

Məlumatların eyni vaxtda çoxlu kanalla (multiplexing) daha sürətli ötürülməsini təmin edən müasir veb protokolları.

Crawl Budget (Tarama Büdcəsi)

Tarama

Googlebot-un müəyyən müddətdə saytınızda taraya biləcəyi maksimum səhifə sayıdır.

Crawl Depth (Tarama Dərinliyi)

Struktur

Ana səhifədən başlayaraq müəyyən bir səhifəyə çatmaq üçün neçə klik lazım olduğunu göstərən dərinlik dərəcəsidir (İdeal: <= 3 klik).

Rendering (Client-side vs Server-side)

Kod

JavaScript kodlarının istifadəçi brauzerində (CSR) və ya serverdə (SSR) işlənərək HTML-ə çevrilməsi prosesidir.

SSR (Server-Side Rendering)

Kod

Səhifə kodlarının serverdə hazır HTML kimi render olunub göndərilməsi (SEO üçün ən ideal metod).

CSR (Client-Side Rendering)

Kod

Səhifə məzmununun brauzerdə JavaScript vasitəsilə yüklənməsi (SEO baxımından diqqət tələb edir).

Log File Analysis (Server Loq Analizi)

Tarama

Serverin loq fayllarını təhlil edərək Googlebot-un sayta nə vaxt, neçə dəfə gəldiyini və hansı xətaları aldığını araşdırmaq.

Mobile-First Indexing

Google

Google-un indeksləmə və sıralamada saytın ish masası versiyasını deyil, birbaşa mobil versiyasını əsas götürməsi prinsipidir.

Lazy Loading (Gecikdirilmiş Yükləmə)

Sürət

Ekranda görünməyən şəkillərin istifadəçi aşağı sürüşdürənədək yüklənməsini təxirə salmaqla sürəti artıran texnika.

Təsvir

WebP & AVIF

Şəkil

Köhnə JPEG/PNG formatları ilə müqayisədə 30-50% daha kiçik fayl ölçüsü təmin edən modern şəkil formatları.

Minification (Kod Qısaldılması)

Sürət

HTML, CSS və JavaScript fayllarındakı gərəksiz boşluqları, şərhləri və sətirləri silərək fayl ölçüsünü kiçiltmək.

Gzip / Brotli Compression

Server

Serverdən brauzerə göndərilən mətn əsaslı kod fayllarının sıxışdırılaraq ötürülməsi texnologiyası.

CDN (Content Delivery Network)

Server

Saytın fayllarını qlobal serverlər şəbəkəsində keşləyərək istifadəçiyə ən yaxın coğrafi nöqtədən təqdim edən sistem.

Soft 404

Problem

Məzmunu olmayan və ya boş olan bir səhifənin server tərəfindən 404 əvəzinə yanlışlıqla HTTP 200 OK kodu qaytarması xətası.

Orphan Pages (Yetim Səhifələr)

Struktur

Sayt daxilində heç bir başqa səhifədən keçid (link) verilməyən, tək qalmış səhifələrdir.

Broken Links (Qırıq Keçidlər)

Problem

404 və ya server xətasına aparan, işləməyən ölü keçidlərdir.

Subdomain vs Subdirectory

Arxitektura

Subdomain: `blog.sayt.com`; Subdirectory: `sayt.com/blog/`. SEO baxımından Subdirectory adətən daha üstündür.

Keep-Alive Header

Server

Brauzer ilə server arasında tək TCP bağlantısı vasitəsilə çoxlu resurs yükləməyə imkan verən server konfiqurasiyası.

On-Page SEO & Məzmun Strategiyası

25 Termin

Title Tag (Səhifə Başlığı)

On-Page

Səhifənin HTML strukturundakı əsas başlığıdır. SERP-də göy hərflərlə görünür. Optimal uzunluq: 50-60 simvol.

SEO və Veb Həllər | Yusibov.az

Meta Description (Təsvir Mətni)

On-Page

SERP-də başlığın altında görünən xülasə mətndir. Kliklənmə dərəcəsinə (CTR) birbaşa təsir edir. Optimal uzunluq: 150-160 simvol.

Heading Tags (H1 - H6)

HTML

Mətnin iyerarxik strukturunu təyin edən başlıq etiketləridir. Hər səhifədə yalnız 1 ədəd H1 istifadə olunmalıdır.

Əsas Başlıq

Bölmə Başlığı

Alt Bölmə

Alt Text (Image Alt Attribute)

HTML

Şəkillərin mənasını axtarış motoru botlarına və görmə məhdudiyyətli istifadəçilərə bildirən mətn atributudur.

Peşəkar Texniki SEO Audit Hesabatı

Content Marketing (Məzmun Marketinqi)

Məzmun

Hədəf kütləni cəlb etmək və saxlamaq üçün dəyərli, uyğun və davamlı məzmunların yaradılması və yayılması strategiyasıdır.

SEO Copywriting

Məzmun

Həm axtarış motoru alqoritmlərini (açar söz uyğunluğu), həm də istifadəçiləri (dönüşüm yönümlü) məmnun edən keyfiyyətli mətnyazarlıq.

Duplicate Content (Təkrarlanan Məzmun)

Problem

Eyni və ya çox bənzər məzmunun internetdə və ya eyni saytın fərqli URL-lərində təkrar görünməsi vəziyyətidir.

Thin Content (Zəif / Həcmsiz Məzmun)

Problem

İstifadəçiyə heç bir dəyər verməyən, çox qısa, avtomatik generatorla yazılmış və ya kopyalanmış zəif məzmunlar.

Evergreen Content (Daimi Təravətli Məzmun)

Məzmun

Zaman keçsə də öz aktuallığını və axtarış tələbatını itirməyən daimi faydalı məqalələr (Məs: 'Qan təzyiqi necə aşağı salınır').

Content Audit (Məzmun Auditi)

Analiz

Saytdakı bütün mövcud məqalələrin performansını analiz edərək yenilənməli, silinməli və ya birləşdirilməli səhifələri təyin etmək.

Content Gap Analysis (Məzmun Boşluğu Analizi)

Analiz

Rəqiblərin sıralandığı, lakin sizin saytınızda hələ yazılmamış mövzuların və açar sözlərin aşkar edilməsi prosesi.

Silo Architecture (Silo Arxitekturası)

Struktur

Saytdakı mövzuları kateqoriya və alt-kateqoriya üzrə qruplaşdıraraq semantik daxili keçid şəbəkəsi qurmaq strategiyasıdır.

Internal Links (Daxili Keçidlər)

Keçid

Eyni domen daxilində bir səhifədən digər səhifəyə verilən keçidlərdir (PageRank dəyərini sayt daxilində paylayır).

External Links (Outbound Links / Çıxan Keçidlər)

Keçid

Sizin saytınızdan başqa etibarlı xarici veb saytlara verilən istinad keçidləridir.

Breadcrumbs (Naviqasiya Zənciri)

UX

İstifadəçinin sayt iyerarxiyasında harada olduğunu göstərən keçid zənciridir (Məs: `Ana səhifə › Xidmətlər › SEO`).

Readability Score (Oxunulabilirlik Balı)

UX

Mətnin cümlə strukturu və söz mürəkkəbliyinə əsasən istifadəçilər tərəfindən nə qədər rahat oxuna bildiyini ölçən bal.

TF-IDF (Term Frequency-Inverse Document Frequency)

Semantik

Bir sözün sənəddə neçə dəfə işləndiyini və mövzu üçün neçə faiz spesifik və önəmli olduğunu ölçən riyazi statistikadır.

Above The Fold

UX

Səhifə yükləndikdə istifadəçinin aşağı sürüşdürmədən (scroll etmədən) gördüyü ilk üst ekran sahəsidir.

Below The Fold

UX

İstifadəçinin ekranı aşağı sürüşdürdükdən sonra gördüyü alt sahələrdir.

Topic Cluster (Mövzu Klasteri)

Məzmun

Mərkəzi təməl səhifə (Pillar Page) ətrafında əlaqəli alt məqalələrin daxili linklərlə zəncirlənməsi modeli.

Pillar Page (Təməl Səhifə)

Məzmun

Geniş bir mövzunu əhatə edən və bütün alt-klaster məqalələrinə link verən əsas mərkəzi bələdçi səhifəsidir.

Skyscraper Technique (Göydələn Texnikası)

Məzmun

Mövcud ən yaxşı rəqib məzmununu tapıb ondan 10 dəfə daha əhatəli, yenilənmiş və vizual olaraq üstün məqalə yazmaq taktıkası.

Content Decay (Məzmunun Köhnəlməsi)

Analiz

Zaman keçdikcə məlumatların köhnəlməsi səbəbindən səhifənin orqanik trafikinin tədricən düşməsi prosesi.

Table of Contents (Məzmun Cədvəli)

UX

Məqalənin başında yer alan və oxucunun istədiyi bölməyə sürətli tullanmasına imkan verən ankor keçidlər bloku.

F-Pattern Reading

UX

İnternet istifadəçilərinin veb səhifələri F hərfi formalı göz hərəkətləri ilə sürətli skan etmə vərdişi.

Off-Page SEO & Digital PR

25 Termin

Backlink

Off-Page

Başqa bir veb saytdan sizin saytınıza verilən hiperlinkdir. Axtarış motorları üçün etibar və nüfuz səsidir.

Dofollow Link

Link

Axtarış motoru botlarına keçidi izləməyi və link dəyərini (PageRank) hədəf sayta ötürməyi tapşıran standart link.

Nofollow Link (`rel="nofollow"`)

Link

Axtarış motorlarına bu keçidə zəmanət verilmədiyini və SEO dəyərinin ötürülməməsini bildirən atributdur.

Sponsored Link (`rel="sponsored"`)

Link

Ödənişli məqalələr, reklamlar və sponsorlu keçidlər üçün Google-un tələb etdiyi atribut.

UGC Link (`rel="ugc"`)

Link

User Generated Content - Şərh və forumlarda istifadəçilər tərəfindən əlavə edilən keçidlər üçün atribut.

Anchor Text (Link Mətni)

Link

Backlink verilərkən tıklanan görünən mətn hissəsidir. Axtarış motorları hədəf səhifənin mövzusunu bu mətn vasitəsilə təyin edir.

Exact-Match Anchor Text

Anchor

Link mətninin hədəflənən dəqiq açar sözlə 100% eyni olması (Məs: Link mətni: 'SEO xidməti').

Partial-Match Anchor Text

Anchor

Link mətnində açar sözün digər sözlərlə birlikdə işlənməsi (Məs: 'ən yaxşı SEO xidməti paketi').

Branded Anchor Text

Anchor

Link mətni kimi birbaşa brend adının istifadə olunması (Məs: 'Above The Fold').

Naked URL Anchor Text

Anchor

Link mətni kimi birbaşa URL-in özünün görünməsi (Məs: `https://yusibov.az`).

Generic Anchor Text

Anchor

Ümumi ifadələrdən ibarət link mətni (Məs: 'Buraya klikləyin', 'Veb sayt', 'Mənbə').

Domain Authority (DA - Moz)

Metrika

Moz tərəfindən saytın backlink profilinə əsasən domen nüfuzunu 1-100 şkalası üzrə ölçən nisbi metrika.

Domain Rating (DR - Ahrefs)

Metrika

Ahrefs tərəfindən saytın malik olduğu dofollow backlink profilinin gücünü 1-100 üzrə ölçən bal.

Toxic Backlink (Zərərli Backlink)

Spam

Spam saytlardan, link fermalarından və ya qumar/yetkinlik saytlarından gələn və SEO-ya zərər vuran keçidlər.

Disavow Tool (Linklərdən İmtina Aləti)

Google

Google Search Console vasitəsilə zərərli və spam backlinkləri Google-a bildirərək nəzərə almamasını xahiş etmək faylı.

Link Juice (Link Gücü)

Konsepsiya

Bir səhifədən digərinə keçid vasitəsilə ötürülən SEO nüfuzu və sıralama potensialı.

Link Building (Link Yaradılması)

Strategiya

Domen nüfuzunu artırmaq üçün digər keyfiyyətli saytlardan təbii və ya strateji keçidlər əldə etmə prosesi.

Guest Posting (Qonaq Məqaləsi)

Strategiya

Başqa sənaye saytlarında dəyərli məqalə dərc etdirərək qarşılığında təbii backlink qazanmaq.

Digital PR (Rəqəmsal PR)

PR

Xəbər saytları və media portallarında pres-relizlər, araşdırmalar və müsahibələr vasitəsilə brendin nüfuzunu və backlink profilini büyütmək.

Broken Link Building

Taktika

Rəqib saytlardakı 404 qırıq keçidləri tapıb sayt sahibinə öz uyğun məzmununuzu təklif etmə taktıkası.

Unlinked Brand Mentions

Taktika

İnternetdə brendinizin adı çəkilən, lakin keçid (link) verilməyən məqalələri tapıb linkə çevirmək.

Link Velocity (Link Artım Sürəti)

Metrika

Saytınızın zaman daxilində backlink qazanma tempi (Süni şəkildə birdən-birə minlərlə link almaq Google tərəfindən cəzalandırılır).

Link Farm (Link Ferması)

Spam

Yalnız bir-birinə link vermək üçün yaradılmış süni spam saytlar şəbəkəsi.

PBN (Private Blog Network)

Black-Hat

Müddəti bitmiş (expired) nüfuzlu domenləri alaraq ana sayta backlink ötürmək üçün qurulan gizli saytlar toru.

Social Signals (Sosial Siqnallar)

Sosial

Məzmunun sosial şəbəkələrdə (Facebook, LinkedIn, X) bəyənilmə, bəlişilmə və şərh sayı siqnalları.

E-Ticarət SEO (E-Commerce)

10 Termin

E-Commerce SEO

E-Ticarət

Onlayn mağazaların məhsul, kateqoriya və brend səhifələrinin satışları və orqanik trafiği artırmaq üçün optimallaşdırılması.

Category Page SEO (Kateqoriya SEO-su)

E-Ticarət

E-ticarətdə ən yüksək axtarış həcminə malik kateqoriya səhifələrinin (Məs: 'Kişi qaçış ayaqqabıları') optimizasiyası.

Product Page SEO (Məhsul SEO-su)

E-Ticarət

Konkret məhsul səhifəsinin təsviri, unikal şəkilləri, texniki göstəriciləri və rəyləri ilə optimallaşdırılması.

Faceted Navigation (Filtrasiya Naviqasiyası)

Texniki

Məhsul filtrləri (rəng, ölçü, qiymət) zamanı yarana biləcək minlərlə dublikat URL xətasının tənzimlənməsi.

Product Variants (Məhsul Variantları)

E-Ticarət

Eyni məhsulun fərqli rəng və ya ölçü seçiminin URL strukturu (canonical) ilə idarə edilməsi.

Out of Stock SEO (Stokda Olmayan Məhsullar)

E-Ticarət

Məhsul bitdikdə 404 vermək əvəzinə oxşar məhsul təklif etmək və ya 301 yönləndirməsi aparmaq strateqiyası.

Merchant Center (Google Merchant)

Google

E-ticarət məhsul kataloqunuzu Google-a yükləyərək Google Shopping bölməsində pulsuz göstərilməsini təmin edən sistem.

Product Feed (XML / JSON Feed)

Data

Məhsulların adı, qiyməti, şəkli və stoku haqqında məlumatları avtomatik yeniləyən data faylı.

User Reviews & Ratings (Müştəri Rəyləri)

CRO

Məhsul səhifəsində müştərilərin yazdığı rəylər və ulduzlar (Google SERP-də göstərilməsi dönüşümü kəskin artırır).

Price Drop Schema

Schema

Məhsulun qiyməti düşdükdə Google SERP-də endirim bildirişinin avtomatik görünməsini təmin edən kod.

Google Alqoritmləri & Güncəlləmələr

11 Termin

Google Core Update (Nüvə Güncəllənməsi)

Alqoritm

Google-un ildə bir neçə dəfə həyata keçirdiyi və axtarış alqoritmlərində köklü dəyişikliklər edən böyük yenilənmələr.

Helpful Content Update (Faydalı Məzmun Güncəlləməsi)

Alqoritm

İnsanlar üçün deyil, sırf axtarış motorları üçün yazılmış keyfiyyətsiz məzmunları cəzalandıran Google alqoritmi.

Google Panda

Alqoritm

Zəif, kopyalanmış və aşağı keyfiyyətli məzmunlu saytları sıralamadan düşürən tarixi Google alqoritmi.

Google Penguin

Alqoritm

Spam, satın alınmış və təbii olmayan backlink profillərini aşkar edib cəzalandıran alqoritm.

Google Hummingbird

Alqoritm

Google-un axtarış sorğularındakı sözləri tək-tək deyil, cümlənin semantik mənası ilə başa düşməsini təmin edən alqoritm.

Google RankBrain

AI

Google-un ilk dəfə istifadə etdiyi maşın öyrənməsi (Machine Learning) və süni intellekt əsaslı sıralama komponenti.

Google BERT

NLP

Təbii dil emalı (Natural Language Processing) texnologiyası ilə cümlədəki sözlərin kontekstini anlayan model.

Google MUM (Multitask Unified Model)

AI

BERT-dən 1000 dəfə daha güclü olan, mətn, şəkil və audio üzərindən mürəkkəb suallara cavab verən çoxlu tapşırıqlı AI alqoritmi.

Google SpamBrain

AI Spam

Süni intellekt vasitəsilə spam keçidləri, hack olunmuş saytları və keyfiyyətsiz kontentləri dərhal bloklayan sistem.

Manual Action (Əllə Cəza)

Penalti

Google mütəxəssisi tərəfindən saytınızda Webmaster Qaydalarının pozulması təsdiqləndikdə tətbiq edilən rəsmi cəza (Google Search Console-da görünür).

Reconsideration Request (Yenidən Baxılma Tələbi)

Bərpa

Manual Action cəzasını aradan qaldırdıqdan sonra Google-a saytın yenidən yoxlanılması üçün göndərilən müraciət.

Analitika, Metrikalar & CRO

11 Termin

Google Analytics 4 (GA4)

Alət

Veb sayt və tətbiqlərdə istifadəçi davranışlarını event-based (hadisə əsaslı) ölçən ən son analitika platforması.

Google Search Console (GSC)

Alət

Saytınızın Google axtarışındakı performansını, tarama xətalarını, indeklənmə statusunu və keyword göstəricilərini izləyən rəsmi pulsuz alət.

Google Tag Manager (GTM)

Alət

Sayta kod yazmadan analitika və piksel etiketlərini mərkəzi şəkildə idarə etməyə imkan verən sistem.

Google Looker Studio (Data Studio)

Hesabat

GA4, GSC və digər mənbələrdən gələn dataları vizual canlı hesabatlara çevirən alət.

Conversion Rate Optimization (CRO)

Dönüşüm

Sayta gələn mövcud orqanik trafikin satışa və ya müştəriyə çevrilmə faizini artırmaq üçün UX/UI yaxşılaşdırmaları.

Engagement Rate (Cəlb Olunma Nisbəti)

GA4 Metrika

GA4-də 10 saniyədən çox davam edən, 2 və ya daha çox səhifə baxışı olan və ya dönüşüm edən seansların faizi.

Referral Traffic (Yönləndirmə Trafiki)

Trafik

Başqa bir veb saytdakı keçidə tıklayaraq saytınıza daxil olan ziyarətçilər.

Direct Traffic (Birbaşa Trafik)

Trafik

İstifadəçinin brauzerə birbaşa URL ünvanınızı yazaraq və ya bookmark vasitəsilə daxil olması.

UTM Parameters (UTM Parametrləri)

İzləmə

URL-in sonuna əlavə edilən və trafikin hansı kampaniyadan və kanaldan gəldiyini izləyən kodlar.

https://yusibov.az/?utm_source=facebook&utm_medium=cpc&utm_campaign=summer_sale

Heatmap (İstilik Xəritəsi)

UX Alət

İstifadəçilərin saytda haraya tıkladığını, sıçradığını və nə qədər aşağı sürüşdürdüyünü vizual rənglərlə göstərən xəritə (Clarity, Hotjar).

A/B Testing

CRO

Səhifənin iki fərqli versiyasını (A və B) eyni vaxtda istifadəçilərə göstərərək hansının daha çox satış gətirdiyini müqayisə etmək.

Semantik SEO & Süni İntellekt (AI)

7 Termin

Semantic SEO (Semantik SEO)

Semantik

Axtarış motorlarına yalnız tək sözləri deyil, cümlələrin mənasını, konseptual münasibətləri və konteksti təqdim edən SEO yanaşması.

Entity (Varlıq / Obyekt)

Semantik

Yaxşı tərif edilmiş, unikal və başqa şeylərlə əlaqələndirilə bilən canlı, cansız, konsept və ya təşkilat (Məsələn: 'Baku', 'Google', 'SEO').

NLP (Natural Language Processing / Təbii Dil Emalı)

AI

Süni intellektin insan dilini, grammatikasını və mənasını anlamaq üçün istifadə etdiyi kompüter elmi sahəsi.

SGE (Search Generative Experience / AI Overviews)

Google AI

Google SERP-in ən üstündə Generative AI tərəfindən verilən həcmli cavab xülasələri.

GEO (Generative Engine Optimization)

Gələcək SEO

Məzmunun ChatGPT, Perplexity və Google Gemini kimi AI cavab mühərrikləri tərəfindən mənbə göstərilməsi üçün optimallaşdırılması.

Topical Authority (Mövzu Nüfuzu)

Nüfuz

Bir veb saytın müəyyən bir mövzudakı bütün sub-mövzuları əhatə edərək Google gözündə həmin sahənin ekspertinə çevrilməsi dərəcəsi.

Information Gain Score

Patent

Məqalənizin mövcud internetdəki digər məqalələrlə müqayisədə istifadəçiyə nə qədər yeni və unikal informasiya verdiyini ölçən Google balı.

Lokal SEO & Google Maps

5 Termin

Local SEO (Yerli SEO)

Lokal

Müəyyən bir coğrafi ərazidə, şəhərdə və ya rayonda fəaliyyət göstərən bizneslərin yerli axtarışlarda (Google Maps) önə çıxarılması.

Google Business Profile (GBP / Google Mənim Biznesim)

Lokal Alət

Google Xəritələrdə və yerli axtarışlarda biznesinizin ünvanı, telefonu, iş saatları və rəyləri ilə görünməsini təmin edən pulsuz profil.

NAP Consistency (Name, Address, Phone)

Lokal Standart

Şirkət adınızın, ünvanınızın və telefon nömrənizin internetdəki bütün kataloqlarda və saytınızda 100% eyni olması tələbi.

Local Pack / Map Pack (3-lük Xəritə Bloku)

SERP

Yerli axtarışlarda SERP-in üst hissəsində Google Maps xəritəsi ilə birgə görünən ilk 3 fiziki biznes siyahısı.

Local Citation (Yerli Xatırlatma)

Lokal

Onlayn sarı səhifələrdə, rəqəmsal kataloqlarda və xəritələrdə biznesinizin NAP məlumatlarının qeyd olunması.

YMYL, E-E-A-T & Təhlükəsizlik

5 Termin

YMYL (Your Money or Your Life)

Google Standartı

İstifadəçilərin sağlamlığına, maliyyəsinə, hüquqlarına və təhlükəsizliyinə təsir edən saytlar (Səhiyyə, Bank, E-ticarət) üçün Google-un ən yüksək keyfiyyət tələbi.

E-E-A-T

Google Standartı

Google-un məzmunu qiymətləndirmə meyarları: Experience (Təcrübə), Expertise (Ekspertiza), Authoritativeness (Nüfuz), Trustworthiness (Etibarlılıq).

Search Quality Evaluator Guidelines (SQEG)

Google Sənəd

Google-un minlərlə canlı insan qiymətləndiricisinə saytların keyfiyyətini yoxlamaq üçün verdiyi 170+ səhifəlik rəsmi təlimat sənədi.

Mobile Responsiveness (Mobil Uyğunluq)

UX

Veb saytın bütün mobil telefon, planşet və ekran ölçülərinə avtomatik tam uyğunlaşması.

Accessibility (WCAG Standartları)

UX

Veb saytın əlilliyi olan və fiziki kəsintiləri olan istifadəçilər tərəfindən maneəsiz istifadə oluna bilməsi prinsipi.